Right to Repair
Prawo do naprawy – regulacje i idea nakładające na producentów obowiązek umożliwienia naprawy sprzedawanych urządzeń poprzez dostępność części zamiennych, dokumentacji technicznej i wsparcia dla niezależnych serwisów. W Unii Europejskiej sformalizowane dyrektywami.
Right to Repair to koncepcja regulacyjna, według której konsument oraz niezależne serwisy powinny mieć realną możliwość naprawy zakupionego sprzętu – bez konieczności odsyłania go do producenta i bez sztucznych barier technicznych lub prawnych. W praktyce oznacza to obowiązek udostępniania części zamiennych przez określony czas po zakończeniu produkcji, publikowania instrukcji serwisowych, umożliwienia sparowania nowych komponentów z urządzeniem oraz projektowania sprzętu tak, by dało się go rozkręcić i wymienić kluczowe elementy.
W Unii Europejskiej idea została ujęta w kilku aktach prawnych, m.in. dyrektywie o wspólnych zasadach naprawy towarów oraz przepisach ekoprojektu obejmujących pralki, zmywarki, lodówki, telewizory i smartfony. Regulacje wydłużają okres, w którym producent odpowiada za dostępność części, i wprowadzają wymogi informacyjne – kupujący powinien wiedzieć, jak długo urządzenie będzie serwisowane i jak łatwo poddaje się naprawie.
Dla sprzedawcy internetowego Right to Repair przekłada się na kilka konkretnych obszarów. Karty produktowe w niektórych kategoriach muszą zawierać informację o naprawialności i dostępności części, co zmienia sposób opisywania asortymentu. Polityka zwrotów i reklamacji zderza się z pytaniem, czy klientowi łatwiej zaproponować naprawę, wymianę czy zwrot – regulacje w niektórych sytuacjach faworyzują naprawę. Rośnie też rola rynku wtórnego, refurbished oraz części zamiennych jako osobnych kategorii sprzedaży, szczególnie w elektronice i AGD.
Dla producentów oznacza to zmianę projektowania produktów i logistyki części, dla sklepów – konieczność śledzenia, które kategorie asortymentu podlegają rozszerzonym wymogom informacyjnym i jak to wpływa na relacje z dystrybutorami oraz obsługę posprzedażową.

