Zgodnie z raportem „Barometr AI” przygotowanym przez EFL, zaledwie 29% polskich firm z sektora małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) ocenia swoje przygotowanie do wdrażania rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji jako wysokie. Jednocześnie nieco ponad połowa (52%) określa swoją gotowość na poziomie średnim, a co piąty przedsiębiorca (20%) na niskim.
Podsumowanie
• Zaledwie 29% firm z sektora MŚP deklaruje wysoki poziom przygotowania do implementacji rozwiązań AI.
• Blisko trzy czwarte (73%) przedsiębiorców finansuje inwestycje w sztuczną inteligencję ze środków własnych.
• Gotowość do wdrożeń AI jest silnie uzależniona od wielkości firmy – od 15% w mikroprzedsiębiorstwach do 59% w firmach średnich.
• Ponad dwie trzecie (68%) małych i średnich przedsiębiorstw realizuje projekty AI wyłącznie wewnętrznymi zasobami.
Zróżnicowanie gotowości w zależności od wielkości i branży
Dane z Barometru AI wskazują na wyraźne dysproporcje w postrzeganej gotowości na transformację AI w zależności od skali prowadzonej działalności. Najwyższy odsetek firm dobrze przygotowanych występuje w segmencie przedsiębiorstw średnich, zatrudniających od 50 do 249 pracowników, gdzie wynosi on 59%. W tej samej grupie zaledwie 2% ocenia swoje przygotowanie jako niskie. Sytuacja jest odmienna w mikroprzedsiębiorstwach, gdzie tylko 15% deklaruje wysoką gotowość, a aż 43% przyznaje, że nie jest przygotowanych na implementację technologii AI.
Poziom gotowości różni się także w ujęciu branżowym. Największy optymizm panuje w sektorze handlu oraz w branży kreatywnej i marketingowej, gdzie odpowiednio 36% i 35% firm ocenia swoje przygotowanie jako wysokie. Na drugim biegunie znajduje się sektor zdrowia i opieki społecznej. W tej branży tylko 9% podmiotów jest dobrze przygotowanych na wdrożenia AI, podczas gdy prawie połowa (48%) uważa swój poziom przygotowania za słaby.
Model wdrożeń i źródła finansowania inwestycji
Badanie EFL pokazuje, że większość polskich MŚP (68%) realizuje projekty związane ze sztuczną inteligencją opierając się wyłącznie na zasobach własnych. Takie podejście dominuje w mikro i małych firmach. Z kolei średnie przedsiębiorstwa znacznie częściej decydują się na współpracę z zewnętrznymi, niezależnymi ekspertami (78% wskazań). W sektorach takich jak ICT i zdrowie obserwuje się również łączenie sił z innymi firmami. Analiza wykazała, że współpraca z uczelniami wyższymi czy ośrodkami naukowymi w zakresie AI praktycznie nie występuje.
Głównym źródłem finansowania inwestycji w sztuczną inteligencję jest kapitał własny, co deklaruje 73% badanych. Co piąty przedsiębiorca (20%) sięga w tym celu po kredyt lub pożyczkę, a tylko 6% korzysta z dotacji unijnych. Udział finansowania dłużnego jest najwyższy w branżach HoReCa (36%) oraz zdrowia i opieki społecznej (35%). Z dotacji unijnych najczęściej korzystają natomiast firmy z sektora finansowego (16%) i zdrowotnego (17%). Wykorzystanie innych środków publicznych niż unijne jest marginalne.
Pragmatyzm MŚP a strategie dużych korporacji
W komentarzu do wyników badania Paweł Bojko, wiceprezes EFL, zwraca uwagę na kontrast w podejściu do AI między sektorem MŚP a dużymi korporacjami. „Widać wyraźny kontrast między podejściem polskich MŚP, a dużych korporacji, które od kilku lat rozwijają zaawansowane strategie AI i inwestują w zespoły badawczo-rozwojowe. W sektorze MŚP mamy więcej pragmatyzmu, tzn. firmy wdrażają rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji tam, gdzie mogą one przynieść szybko oszczędności lub zwiększyć sprzedaż. Często bez rozbudowanych planów czy zewnętrznych partnerów ze specjalistycznym know how.”
Dominujący model samodzielnych wdrożeń, choć daje firmom poczucie kontroli, może wiązać się z pewnymi ograniczeniami. „Samodzielne wdrożenia dają poczucie kontroli, ale często oznaczają wolniejsze tempo i mniejszy zakres wykorzystania potencjalnych możliwości. Partnerzy z zewnątrz wnoszą wiedzę, narzędzia i doświadczenie, co może zdecydować o tym, czy firma właściwie wykorzysta swoją szansę z AI, czy pozostanie na marginesie możliwości” – dodaje Paweł Bojko. Podkreśla on również, że elastyczność i szybkość działania MŚP powinny zostać uzupełnione o długoterminową strategię i szerszą współpracę, aby skutecznie konkurować na rynku.